Als je overweegt een energieproject te ontwikkelen, heb je ongetwijfeld allerlei vragen. Hier beantwoorden wij alvast de meest gestelde vragen over energieprojecten.
Wil je meer weten of heb je specifieke vragen over jouw project? Aarzel dan niet om contact met ons op te nemen. Wij denken graag met je mee.
Netcongestie treedt op wanneer de vraag naar of het aanbod van elektriciteit, de fysieke capaciteit van het elektriciteitsnet overschrijdt. Een elektriciteitskabel heeft maar beperkte capaciteit. Als daar te veel stroom doorheen gaat, wordt hij te warm en functioneert hij niet meer. Netcongestie kan in verschillende gebieden optreden: op zowel hoogspanning als middenspanning, en zelfs in de transformatorstations. Het vertraagt de groei van duurzame energie, aardgasvrije woningen, elektrisch vervoer en nieuwbouwprojecten.
De wet maakt onderscheid tussen kleinverbruiksaansluitingen, dit zijn aansluitingen tot maximaal 3×80 ampère, en grootverbruiksaansluitingen. Grootverbruiksaansluitingen worden aangeduid met kV of MV. Kleinverbruiksaansluitingen zijn geschikt voor huishoudens tot klein zakelijk verbruik.
kW (kilowatt) meet het vermogen (de snelheid/kracht) van een apparaat, terwijl kWh (kilowattuur) de totale hoeveelheid energie (verbruik of opslag) meet. Een apparaat dat 20 kW verbruikt en gebruikt wordt voor 5 uur, heeft 100 kWh verbruikt.
Een netbeheerder (bijvoorbeeld Liander) beheert het fysieke elektriciteits- en gasnetwerk in een bepaald gebied, zorgt dat stroom en gas veilig en betrouwbaar bij huizen en bedrijven komen, en lost storingen op. Een energieleverancier (bijvoorbeeld Eneco) verkoopt de energie en biedt consumenten en bedrijven contracten aan.
Wanneer je je Gecontracteerd Transportvermogen (GTV) overschrijdt, kan dit leiden tot hoge boetes van de netbeheerder. Gelukkig zijn er verschillende manieren om dit te voorkomen. De eerste stap is inzicht krijgen in je huidige situatie: wat is je daadwerkelijke verbruik? In veel gevallen ontstaat een overschrijding slechts op één moment van de dag, tijdens een zogeheten piekmoment. Zodra je weet wanneer deze piek plaatsvindt, kun je hierop sturen. Denk bijvoorbeeld aan het aanpassen van processen of het spreiden van opstarttijden van machines, zodat het verbruik beter wordt verdeeld.
Wil je hier meer over weten, of heb je hulp nodig bij het verkrijgen van dit inzicht? Neem dan gerust contact met ons op via het contactformulier.
Door de aanhoudende netcongestie worden veel aanvragen voor verzwaring van aansluitingen afgewezen. In veel gevallen is uitbreiding van je aansluiting zelfs pas mogelijk vanaf 2035. Daarom is het belangrijk om te kijken naar alternatieve oplossingen, zoals collectieve samenwerkingen. Denk aan een Groepstransport overeenkomst (GTO), cable pooling of een gesloten distributiesysteem (GDS). Een logische eerste stap hierbij is het uitvoeren van een ‘netburenscan’, om zo overzichtelijk te krijgen wie er over hoeveel capaciteit beschikt in jouw omgeving. Op basis daarvan kun je met elkaar in gesprek gaan, mogelijkheden verkennen en samen werken aan een passende oplossing.
Wil je hier meer over weten, of heb je hier hulp bij nodig? Neem dan gerust contact met ons op via het contactformulier.
Er zijn op dit moment een aantal opties beschikbaar om de terugleverkosten van een zonopwek systeem te beperken. Deze opties zijn enerzijds technisch en anderzijds organisatorisch of contractueel van aard:
Bij het oplossen van netcongestie is duurzame opwek, zon en wind, een interessante mogelijkheid. Echter is duurzame opwek soms ontoereikend terwijl de bedrijfscontinuïteit erg belangrijk is. De toevoeging van een batterij is vaak noodzakelijk om de opwek op te slaan voor momenten waarop het nodig is. Daarnaast kan een batterij ervoor zorgen dat de restcapaciteit beter benut wordt.
Flexibiliteit in het productieproces is een gemakkelijke en vaak goedkopere manier om congestieproblemen op te lossen. Door gelijktijdigheid tussen verschillende processen te verminderen, daalt de vermogensvraag en kan een bestaande aansluiting toereikend blijken. Het actief monitoren van je elektriciteitsverbruik is hiervoor een belangrijke tool.
Andere oplossingen bestaan uit het hybridiseren van de verwarming (denk aan een combinatie van gasboilers en warmtepompen), gas-/dieselgeneratoren of een waterstofinstallatie. Deze oplossingen bieden extra vermogen op elk moment, maar zorgen voor extra CO2-uitstoot.
Toegang krijgen tot extra vermogen op de traditionele manier is helaas niet mogelijk. Toch zijn er een aantal mogelijkheden. De netbeheerder biedt een aantal alternatieven:
Daarnaast zijn er een aantal mogelijkheden tot samenwerking met de nabijgelegen ondernemers:
Een batterij kan meerdere doeleinden hebben. Het kan er voor zorgen dat de aansluiting beter wordt benut door de batterij op te laden op momenten dat er restcapaciteit is, en te ontladen op momenten dat het GTV overschreden dreigt te worden. Ook kan een batterij het gebruik van duurzame energie bevorderen door overtollige opwek van wind of zon op te slaan, zodat dit gebruikt kan worden op momenten dat duurzame opwek ontoereikend is. Een batterij is geen goedkope oplossing, waardoor het financieel aantrekkelijker kan zijn om als groep een batterij te plaatsen.
In een groepstransportovereenkomst (GTO) maakt een groep bedrijven op hetzelfde bedrijventerrein gezamenlijk gebruik van een transportcapaciteit. I.p.v. dat elk bedrijf een eigen transportcapaciteitscontract heeft, deel de groep de beschikbare capaciteit met één contract. Er kan, door het afstemmen van pieken en dalen in verbruik, efficiënter met de beschikbare capaciteit worden omgegaan. Als bedrijf A bijvoorbeeld veel verbruikt wanneer bedrijf B veel zonne-energie opwekt, brengt dit elkaar in balans. Op deze manier kunnen bedrijven op lokaal niveau verbruik afstemmen en opwek uitwisselen om zo efficiënter gebruik te maken van het bestaande net.
Een energiehandelsplatform is een virtuele markt, waarbij partijen resterende opgewekte energie aan kunnen bieden voor een aantrekkelijke prijs aan bedrijven binnen het platform. Het gaat hier om een boekhoudkundige verrekening; financieel kan het voordelen opleveren voor zowel de leverende als de afnemende partij, maar het zorgt er niet voor dat er meer stroom verbruikt of teruggeleverd kan worden dan contractueel is vastgelegd.
Individuele oplossingen zoals aanschaf van zonnepanelen, windmolens of batterijopslag zijn vaak sneller dan oplossingen met een groep, maar dit geeft vaak onvoldoende capaciteit vrij en daarbij gaat het vaak gepaard met hoge (investerings)kosten. Een GTO kan meer kansen bieden om te kunnen groeien en zorgt ervoor dat resterende opwek lokaal verbruikt kan worden. Een samenwerking met een groep resulteert vaak in minder investeringskosten dan voor een individuele oplossing, maar brengt wel meer complexiteit en een langere doorlooptijd mee.
De Energiewet is de opvolger van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet. De wet regelt het functioneren van de elektriciteits- en gasmarkt, waarbij ze de verantwoordelijkheden van netbeheerders, de toegang tot het netwerk voor leveranciers en producenten, en de rechten en plichten van consumenten vastlegt. Zo regelt de Energiewet onder welke voorwaarden je recht hebt op een (verzwaring) van je aansluiting, welke mogelijkheden er zijn om samen te werken met anderen en hoe je jouw eigen aansluiting efficiënter kunt benutten.
Een juridisch bindend contract is een overeenkomst waarbij beide partijen wettelijk verplicht zijn de afgesproken verplichtingen na te komen. Bij niet-naleving kan de andere partij juridische stappen ondernemen om uitvoering of schadevergoeding af te dwingen. Een intentieovereenkomst (letter of intent) daarentegen legt in de meeste gevallen enkel de intenties van partijen vast. Het dient meestal als basis voor verdere onderhandelingen of een later bindend contract. Het verschil zit dus vooral in de mate van formele verplichting.
Ja, een netbeheerder kan je aanvraag weigeren, maar alleen onder strikte voorwaarden. Hij moet je in principe aansluiting en transportcapaciteit leveren, maar mag een aanvraag weigeren als er fysiek geen netcapaciteit beschikbaar is (netcongestie) en hij kan aantonen dat alle technische mogelijkheden om dit te realiseren zijn onderzocht en uitgeput. Zonder een goede technische onderbouwing is een weigering niet rechtsgeldig en kun je bezwaar maken of de zaak voorleggen aan de toezichthouder.
De kosten voor een batterij verschillen sterk per fabrikant, daarom is het verstandig om meerdere offertes op te vragen. Voor batterijen boven de 100 kWh, rekenen wij meestal met € 300 per kWh aan aanschafkosten. Hou daarnaast rekening met de jaarlijks terugkerende onderhoudskosten. De technische levensduur van een batterij bedraagt ongeveer 10 jaar. Let bij de aanschaf van een batterij dus ook op de herinvestering.
De kosten van een GTO bestaan voornamelijk uit notariskosten voor het opstellen van de overeenkomst. Daarnaast vindt de maandelijkse financiële afrekening niet plaats via de netbeheerder, maar binnen de groep. Deelnemers verrekenen onderling zowel het vermogen (€/kW) als de energie (€/kWh). Deze onderlinge afrekening gebeurt op basis van een verdeelsleutel die wordt bepaald door ieders bijdrage aan vermogen (kW) en energie (kWh) in de groep. Het opzetten van een GTO vergt daarnaast een substantiële mate van organisatie, waarvoor externe partijen ingeschakeld kunnen worden om hierin te ondersteunen.
Voor zakelijke partijen bestaan er subsidies voor zowel het bevorderen van duurzaamheid als flexibiliteit op het net. In 2026 wordt door de overheid de Flex-e subsidie aangeboden, die bedrijven ondersteunt bij het uitvoeren van haalbaarheidsstudies of flexibiliteitsscans. Meer informatie over deze subsidie is te vinden op: https://www.rvo.nl/onderwerpen/netcongestie.
Voor het bevorderen van duurzaamheid, bijvoorbeeld door middel van de aanleg van zonnepanelen, windmolens, warmtepompen of batterijen bestaan SDE++ en ISDE zakelijk, maar ook investeringsaftrek-regelingen zoals de EIA of MIA regeling. Daarnaast bestaat de DUMAVA-subsidie, deze kan aangevraagd worden voor verduurzaming van maatschappelijk vastgoed.
Netcongestie betekent dat de grens van het stroomnet is bereikt. Voor een gemeente houdt dit in dat nieuwe bedrijven op (toekomstige) bedrijventerreinen geen transportcapaciteit krijgen en bestaande bedrijven niet kunnen uitbreiden of verduurzamen. Dit vraagt om actieve sturing in het omgevings- en energiebeleid, waarbij economische groei niet langer vanzelfsprekend gekoppeld is aan een standaard netaansluiting maar er juist slimme oplossingen bedacht worden die in de energiebehoefte voorzien.
Omdat het niet meer houdbaar is om te vertrouwen op de vanzelfsprekend van individuele aansluitingen met gecontracteerd transportvermogen, is het slim om in te zetten op collectieve energie-oplossingen. Gemeenten kunnen in hun vestigingsbeleid voor bedrijventerreinen uitgiftevoorwaarden formuleren die ten goede komen aan de energievoorziening voor nieuwe bedrijven, ondanks netcongestie. Denk bijvoorbeeld aan het verplicht stellen van de opwek van zonne-energie op eigen daken. ZEBRA adviseert gemeenten hoe technisch en juridisch ruimte wordt geboden voor alternatieven zoals lokale energiehubs, waardoor bedrijven onderling vermogen delen en de druk op het energienet afneemt.
Een energiehub is een lokaal netwerk waarbij bedrijven lokaal energie uitwisselen, opslaan (d.m.v. batterijen) en gezamenlijk opwekken. In plaats van dat ieder bedrijf een zelfstandig contract met de netbeheerder afsluit en dus een eigen deel (capaciteit) van het stroomnet reserveert, maar niet altijd benut, reserveert de groep een collectieve capaciteit waarbij het beschikbare vermogen optimaal wordt benut. Dit is vaak de enige manier om op korte termijn het gevraagde vermogen voor bedrijfsactiviteiten beschikbaar te krijgen zonder te wachten op netverzwaring (dit duurt vaak jaren).
Het plannen van energie-infrastructuur is niet langer een technische bijzaak, maar strategische gebiedsontwikkeling. Doe je het niet, dan plan je in feite een park met een “stroomprobleem”. Door een plan te maken en te sturen op resultaat creëer je een toekomstbestendig terrein waar economische groei niet stopt bij de eerste de beste overbelaste transformator. Bedrijven hebben behoefte aan zekerheid voordat ze veel geld investeren in een nieuwe locatie. In tijden van netcongestie is de belofte van een kavel niets waard zonder de garantie op (enig) vermogen. Door middel van nieuwe collectieve contracten zoals een Groepstransportovereenkomst (GTO), geef je als gemeente of ontwikkelaar het signaal dat er een oplossing is voor het tekort aan individuele contracten.